Image
Image
Image
Nasuh Mahruki kimdir?
Türkiye’nin en tanınmış dağcılarından, bir yazar ve fotoğrafçı; aynı zamanda yardım‑kurtarma alanında önemli bir figür: Nasuh Mahruki. 21 Mayıs 1968’de İstanbul’da doğdu. Eğitimine Şişli Terakki Lisesi’nde başladı, ardından Bilkent Üniversitesi İşletme Fakültesi’ni 1992’de tamamladı. Üniversite yıllarında doğa sporlarına ilgi duydu ve 1988’de Bilkent Üniversitesi Doğa Sporları Topluluğu’na katıldı. Burada üç yıl boyunca topluluğun başkanlığını yaptı. ([Vikipedi][1])
Mahruki, sadece dağcılıkla sınırlı kalmadı: mağaracılık, aletli dalış, yamaç paraşütü, motor sporları, yelken, bisiklet gibi pek çok doğa ve macera sporuna meraklıydı. ([Habertürk][2])
Dağcılıkta öncü: Zirveler, rekorlar ve unutulmaz tırmanışlar
“Kar Leoparı” unvanı ve Sovyet zirveleri (1992–1994)
1992–1994 yılları arasında, eski Sovyet coğrafyasındaki 7000 metrenin üzerindeki beş dağa tırmanarak, Rusya Dağcılık Federasyonu tarafından verilen “Kar Leoparı (Snow Leopard)” unvanını elde etti. Bu beş dağ: Khan Tengri, Lenin Peak, Peak Korzhenevskaya, Communism Peak ve Peak Pobeda idi. ([Vikipedi][3])
Bu başarı, Mahruki’yi Türkiye’de yüksek irtifa dağcılığı için öncü isimlerden biri hâline getirdi.
İlk Türk ve ilk Müslüman olarak Everest Dağı zirvesi (1995) & Seven Summits tamamlanışı (1996)
17 Mayıs 1995’te Everest zirvesine ulaşarak, bu başarıya ulaşan ilk Türk dağcı oldu. Aynı zamanda dönemin verilerine göre “ilk Müslüman dağcı” olarak da kabul ediliyor. ([Vikipedi][3])
Bir yıl sonra, 1996’da “Seven Summits” projesini tamamlayarak, yedi kıtanın en yüksek zirvelerine çıkarak “dünyanın en genç Seven Summits tamamlayıcısı” unvanını kazandı. ([İndeks Konuşmacı Ajansı][4])
Oksijen desteksiz büyük zirveler: Cho Oyu, Lhotse, K2
Mahruki’nin zirve listesi yalnızca simgesel değil; zorluydu. 1997’de 8201 metrelik Cho Oyu’ya solo tırmanışı, 1998’de oksijen desteği olmadan Lhotse, ve 2000’de dünyanın en tehlikeli zirvelerinden biri olarak kabul edilen K2’ye tırmanış yaptı. Bu başarılardan bazıları Türkiye’de bir ilk, bazıları da çok nadir deneyimlerden sayılır. ([Vikipedi][3])
2010 yılında ise 15 yıl aradan sonra bir kez daha Everest’e tırmanarak dağcılık kariyerini uzun soluklu tutmuş oldu. ([İndeks Konuşmacı Ajansı][4])
Yalnız bir dağcı değil: Kurtarma, toplumsal bilinç ve edebiyat
AKUT – Arama Kurtarma Derneği’nin kurucusu
Mahruki, 1996 yılında arkadaşlarıyla birlikte AKUT’u kurdu. Dernek, özellikle 1999’daki Marmara Depremi sonrası yaptığı kurtarma çalışmalarıyla büyük takdir kazandı; AKUT, yıkılan binalardan onlarca insan kurtardı. ([İndeks Konuşmacı Ajansı][4])
Uzun yıllar yönetim kurulu başkanlığı yapan Mahruki, 2016’da bu görevden istifa etti; 2019’da ise onursal başkanlığı da bırakma kararı aldı. ([Vikipedi][1])
Kişisel gelişim, yazarlık ve belgeselcilik
Dağcılık maceralarını, yolculuklarını ve hayat felsefesini birçok kitapta paylaştı. Öne çıkan eserleri arasında “Bir Dağcının Güncesi”, “Everest’te İlk Türk”, “Asya Yolları, Himalayalar ve Ötesi”, “Yeryüzü Güncesi”, “Vatan Lafla Değil Eylemle Sevilir”, “Kendi Everest’inize Tırmanın” gibi kitaplar yer alıyor. ([Vikipedi][5])
Ayrıca üniversitede “Takım Çalışması ve Liderlik” dersi verdi, farklı mecralarda köşe yazarlığı yaptı, belgesel programları hazırlayıp sundu. Motivasyon, liderlik, hedef odaklılık, disiplin, risk yönetimi gibi konularda seminerler verdi. ([Habertürk][2])
Tartışmalar & Güncel Gelişmeler
Son yıllarda Mahruki, sadece dağcılıkla değil, toplumsal ve siyasi gündemle de gündeme geldi. 2023’te 2024 yerel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi’nden Beşiktaş Belediye Başkanlığı’na aday adayı oldu; yeterli desteği bulamayınca bağımsız adaylığını ilan etti. ([Haber7][6])
2024 Kasım ayında hakkında sosyal medya paylaşımları nedeniyle “halkı yanıltıcı bilgi yayma” suçlamasıyla soruşturma başlatıldı; polis baskını ve tutuklanma süreci gündeme geldi. Bu durum, onun dağcılık ve toplumsal sorumluluk üzerinden kazandığı imajın tartışmalı bir alana kaymasına yol açtı. ([Halk TV][7])
Bu gelişme, akademik ve sivil toplum tartışmalarında —etkinlik, ifade özgürlüğü, birey ve devlet ilişkisi açısından— Mahruki üzerinden yeni soruları gündeme getirdi: Dağcılık ve doğa sporlarından tanınan bir figür, sivil toplumun sesi olabilir mi? Toplumsal sorumluluk bilinci, sportif başarı dışında bir araç hâline gelebilir mi? Bu sorular, Türkiye’de sivil toplum ve siyaset ilişkisine dair tartışmaların bir parçası haline geldi.
Nasuh Mahruki’nin Ardında Kalan Miras
– Dağcılıkta birçok ilke imza attı: Everest’e ulaşan ilk Türk, Seven Summits’i tamamlayan en gençlerden biri; oksijen desteksiz zorlu zirveler.
– AKUT ile sivil toplumun, afet ve kurtarma alanındaki gücünü göstermiş oldu.
– Yazıları, kitapları ve konuşmalarıyla kişisel gelişim, doğa sevgisi, risk alma, takım çalışması gibi değerleri yaydı.
– Son dönemde toplumsal ve siyasi tartışmaların odağına otursa da —hatta bu tartışmalar nedeniyle eleştiriler alsa da— farklı alanlarda aktif bir figür olarak iz bırakıyor.
Sonuç olarak Nasuh Mahruki, sadece bir dağcı değil; sporcu kimliği ile sivil toplum aktivisti, yazar, doğa tutkunu ve topluma katkı sağlamaya çalışan çok yönlü bir birey. Onun hikâyesi, zirvelere tırmanmanın ötesinde, “insanlığın, dayanışmanın, cesaretin ve sorumluluğun” de bir sembolü olarak okunabilir.
[1]: “Nasuh Mahruki – Vikipedi”
[2]: “Nasuh Mahruki kimdir? Nasuh Mahruki hayatı ve kariyeri”
[3]: “Nasuh Mahruki – Wikipedia”
[4]: “Nasuh Mahruki – İndeks Konuşmacı Ajansı”
[5]: “Nasuh Mahruki”
[6]: “Nasuh Mahruki kimdir? Babası ve dedesi kim? Nasuh Mahruki … – Haber 7”
[7]: “Nasuh Mahruki kimdir, kaç yaşında, ne iş yapıyor?”