Günün Notları Yazılar

Kendimi gözlemlerken bir kavram dikkatimi çekti: “spinal hat”. İlk duyduğumda ne olduğunu tam çözemedim; ne tıbbi literatürde yerleşik bir psikoloji terimi ne de yaygın bilinen bir bilişsel çerçeve olarak karşımıza çıkıyor. Ancak bu terimi — omurganın (spinal yapının) bedenimizi dik tuttuğu gibi — zihnimizin de bir tür “dikey”, hızlı ve otomatik yönelim sistemi olarak düşünebilir miyiz? Bu yazı, “spinal hat”ı psikolojik bir metafor olarak ele alıyor; zihnimizin hızlı karar süreçlerinde nasıl bir “çizgi hatası” (hat) oluşturabildiğini, duygusal zekâ, bilişsel süreçler ve sosyal etkileşim bağlamında inceliyor. “Spinal Hat” Nedir? “Spinal hat” terimi literatürde yer almamakla birlikte, psikolojide sıkça konuşulan otomatik düşünce,…

Oruç Kaç Gün Tutulur 2024? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Bir toplumda inançlar ve ritüeller, bazen toplumun yapısını ve gücünü yeniden şekillendirir. Oruç, sadece bireysel bir dini eylem değil, aynı zamanda toplumsal bir olgu olarak da önemli bir yere sahiptir. İnsanlar, her yıl belirli bir süre boyunca oruç tutarak, sadece manevi arınma sağlamazlar, aynı zamanda güç ilişkilerinin, ideolojilerin ve hatta demokrasi anlayışlarının biçimlendiği bir alanda da yer alırlar. Peki, 2024 yılında oruç kaç gün tutulur? Bu soruyu sadece dini bir bağlamda değil, siyasal bir perspektifte de ele almak, bize toplumların nasıl düzenlendiğini ve bu düzenin nasıl güçlendirildiğini gösterir. Oruç ve…

Gitar Teli Tek Satılır mı? Bir Mühendis ve İnsan Olarak Düşüncelerim Konya’da yaşıyorum, 26 yaşımdayım ve bazen kafamda o kadar çok soru oluyor ki, her konu hakkında derin düşüncelerime dalıyorum. Bugün kafamı meşgul eden bir soruyu sizlerle paylaşmak istiyorum: Gitar teli tek satılır mı? Hani bazen başımıza gelen olaylar, ufak detaylar kafayı karıştırır, ya da tek bir ürün hakkında düşünürken kendimizi bir anda derin bir analiz yaparken buluruz. İşte böyle bir anda, hem mühendislik hem de sosyal bilimlere olan ilgim devreye girdi ve bu soruya farklı açılardan bakmaya başladım. Hadi gelin, “gitar teli tek satılır mı?” sorusunun farklı bakış açılarını…

Bilgisayarın Beyni Anakart Mı? Felsefi Bir Bakış Bir zamanlar, felsefe derslerinde hocamız derin bir soruyla karşımıza çıkmıştı: “Gerçekten bildiğimiz şeyin ne kadarını zihnimizde inşa ederiz ve ne kadarını dünyadan alırız?” Bu soru, epistemolojinin temel taşlarından biri olarak, hepimizin düşünme biçimini, bilgiye ulaşma yolumuzu sorgulamamıza neden olmuştu. Peki ya bilgisayarlar? Bir bilgisayarın “beynini” düşündüğümüzde, buna anakart mı demeliyiz? Bu soru, teknoloji ve insanlık arasındaki ilişkileri anlamada bizi nereye götürür? Ve nihayetinde, teknolojinin bu derinlikli yapısı, bizim kim olduğumuzu ve nasıl düşündüğümüzü anlamada nasıl bir rol oynar? Bilgisayarlar günümüzün evrimleşmiş düşünce araçlarıdır. İnsan beyniyle kıyaslandığında, onlar karmaşık elektriksel devrelerden, bağlantılardan ve hesaplamalardan…

Bağışıklığı Ne Güçlendirir? Psikolojik Bir Bakış Bağışıklık sistemi, vücudun savunma mekanizması olarak bilinse de, onu güçlendiren sadece fiziksel faktörler değildir. Vücudumuzun bağışıklık tepkileri, psikolojik ve duygusal durumlarla da yakından ilişkilidir. Peki, bağışıklığımızı güçlendirmek için ne yapmalıyız? Yalnızca sağlıklı bir beslenme düzeni, düzenli egzersiz ve yeterli uyku ile mi bu süreç tamamlanır? Psikolojik süreçler de bu konuda önemli bir rol oynar. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak ederken, bağışıklık sistemini sadece fiziksel değil, psikolojik bir mercekten de incelemek gereklidir. Bağışıklığı güçlendiren bir psikolojik yaklaşım, insanın içsel deneyimlerini, sosyal ilişkilerini ve duygusal zekâsını nasıl yönetebildiğiyle doğrudan bağlantılıdır. Bugün, araştırmalar psikolojik…

Ağrı Dağı Neden Önemlidir? Felsefi Bir İnceleme Bir gün, derin bir ormanda yürürken karşılaştığınız bir dağın yüceliği sizi derinden etkiler. Etrafınızdaki doğa tüm güzelliğiyle sessizce var olurken, bu dağın zirvesi sanki insanlık tarihinin bir kesitini, insanın varlık arayışını ve evrenin anlamını sorgulayan bir anıt gibi durur. Dağın zirvesine tırmanmanın ötesinde, bu dağın insan ruhu üzerindeki etkisini düşünmek de ayrı bir derinlik taşır. Tıpkı bu dağ gibi, insanın ontolojik ve epistemolojik arayışları da bir zamanlar belirli bir noktada karşılaştı; dağlar, insanlar için hem fiziksel hem de felsefi bir anlam taşıdı. Peki, Ağrı Dağı neden bu kadar önemli ve neyi simgeliyor? Bu…

Giriş: Altının Değeri ve Toplumsal Anlamı Hepimiz, toplumun içinde şekillenen bazı değerlerin hayatımıza nasıl etki ettiğini biliyoruz. Altın, yüzyıllardır toplumlar arasında değerli bir meta olarak kabul edilmiştir. Ancak, bir yarım altının değerinin kaç TL olduğunu öğrenmek, sadece ekonomik bir soru değildir; aynı zamanda bu değerli metalin toplumsal boyutunu da anlamamıza yardımcı olabilir. Peki, bir yarım altın gerçekten sadece bir değer birimi midir? Yoksa toplumun farklı kesimlerinde başka anlamlar mı taşır? Toplumsal yapılar, bireylerin ekonomik kararlarını ve değer ölçülerini nasıl şekillendirir? Altın gibi değerli metallerin toplumsal normlar, kültürel pratikler ve güç ilişkileri üzerindeki etkilerini analiz etmek, bu basit ekonomik sorunun ötesine…

Tenasüp Nedir? Osmanlıca’dan Günümüze Pedagojik Bir Bakış Öğrenme, insanlık tarihi boyunca evrimleşen, derinlemesine keşfedilmeyi bekleyen bir olgu olmuştur. Kimi zaman sadece bilgi aktarımından ibaret bir süreç olarak görülmüş, kimi zaman ise bireylerin düşünsel ve duygusal gelişimlerini tetikleyen bir dönüşüm yolculuğu olarak ele alınmıştır. Ancak bir konu var ki, her ikisini de kapsayan geniş bir anlam alanına sahip ve eğitimin temel taşlarından birini oluşturuyor: tenasüp. Tenasüp, kelime anlamıyla uyum, uygunluk ve denge anlamına gelir. Osmanlıca’da “tenasüp” terimi, bir şeyin başka bir şeyle olan uygunluğunu ve dengeyi ifade eder. Bu kavram, özellikle eğitimde bir öğenin, bir anlayışın ya da bir pedagojik uygulamanın,…

Protein Kaçağı Tedavi Edilmezse Ne Olur? Bir Yıkımın Arkasındaki Gizemli Süreç Bir gün sabah kalktığınızda bacağınızda ya da karnınızda bir şişlik fark ettiniz. İlk başta önemsemediniz ama bir süre sonra bu şişlik büyüdü. Üstelik sizi garip bir şekilde yorgun hissettiriyor ve vücudunuzda normalden farklı bir his var. “Acaba ne olabilir?” diye düşündünüz mü? Eğer daha önce protein kaçağından hiç söz edilmediyse, büyük ihtimalle bu terimi de hiç duymamışsınızdır. Ancak, bu tür belirtiler düşündüğünüzden çok daha önemli olabilir. Protein kaçağı, vücudun kan damarlarından ve organlardan gereken proteinleri sızdırması sonucu oluşan bir durumdur ve tedavi edilmezse ciddi sağlık problemlerine yol açabilir. Bu…

Kullanılan Ölçü Birimleri: Felsefi Bir İnceleme Bize ait olan dünya, birçok farklı anlamda ölçülebilir; zaman, mesafe, ağırlık, sıcaklık gibi soyut kavramları somut sayılarla ifade etmek, insanlık tarihinin büyük bir başarısıdır. Ancak bir soru aklımızı kurcalamıyor mu: “Gerçekten bu ölçümler, dünyayı ve varoluşumuzu ne kadar doğru yansıtıyor?” Her bir ölçü birimi, sadece bir sayısal ifade değil, aynı zamanda düşüncelerimizin, değerlerimizin ve anlayışımızın bir yansımasıdır. Bu yazı, kullanılan ölçü birimlerinin arkasındaki felsefi derinlikleri keşfetmeyi amaçlar. Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi alanlardan bakıldığında, her ölçü biriminin bir anlam taşıdığı, insanlığın evrensel deneyimini şekillendirdiği ortaya çıkar. Etik Perspektiften Ölçü Birimleri Felsefi etik, doğru…